Uw collecties bevatten soms werken van bijna onschatbare waarde. Soms zijn het de enige nog bestaande sporen uit het verleden. Het gaat dus om -iets prozaïscher- erfgoed. Dergelijke content wordt beheerd door vele instellingen: archieven, bibliotheken, musea, de rijksoverheid, provincies, gemeenten, speciaal daarvoor opgerichte genootschappen (denk ook aan: archeologie en genealogie) en andere.
Met Iguana DAM, een “extensie” van V-smart (beter: een onderdeel van het V-portfolio [zie hier voor een korte beschrijving]). De gebruiker ziet slechts één interface voor het zoeken in zowel de actuele collecties als de erfgoedbronnen : hij hoeft maar één zoekvraag in te tikken. Met Iguana DAM kan hij de gedigitaliseerde content ook bekijken. Soms is dat letterlijk kijken (foto’s, postkaarten), maar het is ook artikelen lezen, geluidsfragmenten beluisteren of in het geval van filmpjes: afspelen. In de backoffice verloopt het beschrijven van de materialen via een bekende interface: die van V-smart. Alle rijkdom van die applicatie (denk aan flexibele [oneindig uitbreidbare] formaten, globaal wijzigen, gesofisticeerde import en export, en vele andere) is zo ook beschikbaar voor erfgoedcollecties. Wilt u extra data kwijt? Een nieuw veld creëren? De materiaalsoort van 2.000 erfstukken in één keer wuijzigen? Er zijn oplossingen voor.
In dit artikel komen drie blogs aan bod:
- Iguana DAM: dé oplossing voor uw erfgoed
- Een voorbeeld: digitale content in Griekenland
- OAI-PMH: uw erfgoed in andere bronnen
Iguana DAM: dé oplossing voor uw erfgoed
Een bibliotheek haalt veel van haar waarde uit de lokale omgeving: een klant zal vooral geïnteresseerd zijn in informatie over zijn stad of dorp, zijn buurt, zijn straat. Een bibliotheek is dus niet alleen een verzameling klanten en boeken, maar biedt haar klanten relevante informatie, onafhankelijk van drager of opslaglocatie: foto’s, video’s, geluid, manuscripten, oude drukken en ander gedigitaliseerd materiaal.
Iguana DAM is dé oplossing voor het beheer van die relevante materialen. Opslag, beheer, zoeken en presenteren worden verzorgd via een bekende en geïntegreerde oplossing. Lees hier verder.
Iguana DAM is in gebruik bij vele Franse en Griekse bibliotheken. In Nederland gebruikt Bibliotheek Rozet (Arnhem) Iguana DAM. Eén van de beroemdste Middeleeuwse collecties, die van de Abdij van Clairvaux, wordt beheerd met behulp van Iguana DAM.
In de hierna volgende blog komen enkele voorbeelden aan bod.
Een ander voorbeeld vindt u hier: De Vrije Zoeker maakt de erfgoedcollectie van VUB doorzoekbaar.
Een voorbeeld: digitale content in Griekenland
(door Alexandros Molho)
Vanaf 2012 zijn verschillende organisaties in Griekenland – van academische bibliotheken tot openbare bibliotheken en archieven – initiatieven gestart om hun historische en zeldzame collecties publiekelijk toegankelijk te maken. Dit werd bereikt door middel van grootschalige digitaliseringsprojecten in combinatie met softwareoplossingen die online toegang tot digitale content mogelijk maakten.
Het Nationaal Documentatiecentrum speelde een sleutelrol in deze inspanningen door de verspreiding van content te faciliteren via het open-source platform DSpace, waardoor het voor bibliotheken en archieven relatief eenvoudig werd om hun digitale collecties te presenteren.
De laatste jaren is de behoefte om bibliografische bestanden en archiefdatabases binnen één systeem te verenigen echter steeds belangrijker geworden, met name voor bibliotheken die ook archiefcollecties beheren. Deze behoefte versterkte de adoptie van Iguana DAM, een oplossing die uniforme toegang tot meerdere soorten collecties via één platform mogelijk maakt (de actuele boekencollectie en het erfgoed worden simultaan doorzocht).
Hieronder volgen representatieve voorbeelden van Griekse bibliotheken die gebruikmaken van deze oplossing voor Digital Asset Management (DAM).
Openbare bibliotheek Veria – Medusa Repository
De openbare bibliotheek van Veria heeft haar Medusa-repository gemigreerd van DSpace naar V-smart / Iguana. Omdat de bibliotheek V-smart al gebruikte als bibliotheekbeheersysteem (LMS), maakte de overgang volledige integratie mogelijk. Metadata werden geconverteerd van Dublin Core naar UNIMARC en de repository werd overgezet naar een tweede, volledig onafhankelijke database binnen V-smart. Er is gekozen voor simultaan, uniform zoeken in alle databases, inclusief gedigitaliseerde kranten en ander archiefmateriaal.
Openbare bibliotheek Piraeus
Tussen 2021 en 2022 heeft de gemeente Piraeus een grootschalig project uitgevoerd om over te stappen naar V-smart. Als onderdeel van dit project werden zeldzame documenten, notulen van raadsvergaderingen, foto’s en kalenders uit het Historisch Archief van Piraeus gedigitaliseerd, evenals schilderijen en sculpturen uit de Gemeentelijke Galerij. Deze collecties zijn opgeslagen in drie afzonderlijke databases binnen V-Smart, terwijl het gedigitaliseerde materiaal openbaar toegankelijk is gemaakt via de DAM-module voor zowel het Historisch Archief als de Gemeentelijke Galerij.
Openbare Centrale Historische Bibliotheek Chios – “Koraes”
De Koraes-bibliotheek is één van de oudste en grootste bibliotheken van Griekenland. Onlangs heeft zij de documentatie van gedigitaliseerde zeldzame boeken en kranten voltooid. De metadata worden in in het bibliotheekbeheersysteem opgeslagen en zijn beschikbaar via het Iguana DAM-platform.
Meer
Andere DAM-implementaties in Griekenland zijn onder meer: Technical Chamber of Greece, Public Central Historic Library of Samos (krantenarchief) en Public Library of Vytina. Andere implementaties zijn gepland (bijv. bij Public Central Library of Mytilene en National Opera Library).
OAI-PMH: uw erfgoed in andere bronnen
Het lokale beheer van erfgoed in Iguana DAM wordt aangevuld met een OAI-PMH-interface: dé manier om uw data in bronnen als Europeana of Gallica te laten opnemen. (We gaan hier voorbij aan LODS: dé techniek om uw data in Internetzoekmachines als Google Search en Bing te laten opnemen. Meer over LODS leest u hier.)
OAI in V-smart maakt gebruik van het Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH), een standaard om bibliografische records beschikbaar te stellen: het is een technische standaard waarmee verschillende systemen op een gestructureerde manier metadata (informatie over bronnen zoals boeken, artikelen of digitale objecten) kunnen delen. Zie het als een brug die ervoor zorgt dat het ene bibliotheeksysteem met het andere kan communiceren en automatisch catalogusinformatie kan uitwisselen. (Zie ook http://www.openarchives.org/OAI/openarchivesprotocol.html ).
Ondersteuning voor het verzamelen van data uit OAI-PMH-repositories is geïntegreerd in V-smart. De service werkt als volgt in de V-smart-context: records die door de OAI-server beschikbaar worden gesteld, worden georganiseerd in sets. Voor elke set wordt een specifieke bewaarlijst (savelist) aangemaakt in V-smart. De records worden geëxporteerd met behulp van V-smart-exportprofielen en kunnen via OAI-PMH beschikbaar worden gesteld in allerlei formaten: Dublin Core, MARC21 en andere standaarden (bijv. Bibtex, EuropeanaEDM, DIDL en MODS). OAI-clients kunnen de OAI-server gebruiken om nieuwe services te bouwen op basis van uw records.
OAI heeft twee kanten (twee “partners”):
- OAI-server (data-aanbieder): De bibliotheek of repository die zijn metadata beschikbaar stelt via OAI-PMH.
- OAI-client (service-aanbieder): Het systeem dat metadata verzamelt (of “oogst”) van OAI-servers.
Het protocol maakt gebruik van eenvoudige HTTP-verzoeken en XML-antwoorden. Bijvoorbeeld:
- Een serviceprovider vraagt: “Geef me al uw beschrijvingen” of “Geef me al uw beschrijvingen vanaf oktober 2025 in MARCXML-formaat.”
- De dataprovider reageert door de geselecteerde records in XML-formaat te sturen.
Integratie en activatie gebeuren door Axiell.
OAI client
De client verstuurt OAI-PMH-verzoeken naar OAI-PMH-dataproviders en gebruikt de metadata als basis voor het bouwen/bijwerken van lokale V-smart-databases. (Concreet: data wordt elders opgehaald en aan uw lokale database[s] toegevoegd.)
De service werkt als volgt: V-smart plant een harvest-taak in vanaf een OAI-server (webserver of repository die als dataprovider fungeert) die OAI-PMH ondersteunt als middel om metadata beschikbaar te stellen. De metadata wordt verzameld, ontleed, geïmporteerd en samengevoegd in de V-smart-database met behulp van specifieke configureerbare importprofielen. Kortom: u bepaalt wat er wordt geïmporteerd en hoe dat gebeurt. Op deze manier kunt u records importeren in V-smart via een selectief harvest-mechanisme met behulp van standaard V-smart-tools zonder dat dit extra werk voor u inhoudt.
De OAI-client vereist een extra licentie. Deze moet apart door Axiell worden geïnstalleerd en geactiveerd.
De configuratie van de OAI-clientkoppeling gebeurt:
- in V-smart: AFO 651 ‘Serverparameters’ (clientinstellingen en doelbeheer)
- de daadwerkelijke integratie wordt door Axiell geactiveerd tijdens de installatie
Harvester-taken worden beheerd in V-smart. Hierna ziet u een schermvoorbeeld:
OAI server
De service werkt in V-smart als volgt: records die door de OAI-server beschikbaar worden gesteld, worden georganiseerd in sets. Voor elke set wordt een specifieke opslaglijst aangemaakt in V-smart. De records worden geëxporteerd met behulp van V-smart-exportprofielen en kunnen via OAI-PMH beschikbaar worden gesteld als Dublin Core, MARC21 en andere standaarden. OAI-clients kunnen de OAI-server gebruiken om nieuwe services te bouwen op basis van uw records. (Concreet: uw lokale data wordt beschikbaar gesteld, opgehaald en door “anderen” aan hun database toegevoegd.)
De OAI-server is geen standaardonderdeel van V-smart of Iguana en vereist een extra licentie. Deze moet apart door Axiell worden geïnstalleerd en geactiveerd.
De configuratie van de OAI-server gebeurt in V-smart (AFO 651, “Serverparameters”).
Een concrete toepassing hiervan is bijv. Europeana. Meer hierover leest u hier.
