Bibliotheken zijn zelden “eilanden”, maar zijn vaak verbonden in een netwerk, hebben partners of nemen deel aan oplossingen (collecties, catalogi van consortia,…) die elders worden onderhouden. Daartoe willen ze regelmatig (bibliografische) metadata uitwisselen. Deze behoefte bestaat in allerlei soorten instellingen: in academische bibliotheken is het bijv. uitwisseling met een CRIS (Current Research Information System), in archieven bijv. met Europeana, etc.
De data die u beheert zit niet opgesloten in silo’s: met V-mart beschikt u over diverse mogelijkheden die data beschikbaar te stellen voor opname “elders”: hoe de door u beheerde gegevens via de meest diverse kanalen kunnen worden aangeboden. Vele van die oplossingen leiden de klant ook nog eens terug maar de lokale website: beter kan bijna niet.
In het artikel van januari gingen wij dieper in op de mogelijkheden van het V-portfolio voor erfgoed: hoe Iguana DAM (Digital Asset Management) u in staat stelt via uitbreidingen zowel metadata als binaire bestanden te beheren via V-mart. Met Iguana DAM kunt u filmpjes bekijken, geluidsfragmenten beluisteren en inzoomen op foto’s, kaarten, handschriften, brieven, manuscripten, boeken, tijdschriften, folders, brochures en dies meer.
Dit artikel focust aan de hand van enkele concrete voorbeelden op de koppeling met erfgoedcollecties. Het betreft:
- Europeana: het Europese erfgoed
- Termennetwerk en Gallica: nationale oplossingen voor erfgoed
Europeana: het Europese erfgoed
In het kader van Erfgoed is de integratie met Europeana de meest opvallende.
De koppeling met Europeana wordt hier uitgebreider en technischer toegelicht. Een bibliotheek die de koppeling al geruime tijd gebruikt is de Openbare Bibliotheek van Veria (Griekenland). (Veria ligt in Macedonië, niet al te ver van Thessaloniki. In Veria ligt waarschijnlijk de graftombe van Philippus II, de vader van Alexander de Grote.)
Veria beheert o.a. handschriften, oude drukken, archieven, foto’s, prenten, grafieken, zeldzame boeken, video’s, kranten, artikelen, voorwerpen, kaarten en audio-opnames.
Het project dat bij Veria is uitgevoerd omvatte ook de transitie/conversie van de Medusa-repository van DSpace naar V-smart. Tijdens de conversie veranderde het formaat van Dublin Core naar Unimarc.
Medusa is het digitale archief van Veria’s Centrale Openbare Bibliotheek. De steeds groter wordende digitale bibliotheek streeft ernaar het historische, culturele, religieuze en sociale erfgoed van de stad Veria en de bredere regio Imathia in het algemeen te verzamelen, te behouden en onder de aandacht te brengen. Een voorbeeld van een record (in een viewer van Iguana DAM):
Medusa is zonder beperkingen open voor toegang voor alle gebruikers, via Iguana, samen met de bibliotheekcatalogus (boeken).
Naast de eerder vermelde conversie is er extra catalogisering gedaan. Het resultaat was: merkelijk meer complete records in V-smart dan in DSpace. Er zijn extra Marc-velden toegevoegd en gebruikt vanwege de complexiteit van de gegevens.
De mogelijkheid om gegevens in een ouder/kind-schema te organiseren, met behulp van Iguana DAM, werd in veel gevallen gebruikt om de eindgebruiker een betere gebruikerservaring te bieden.
Inmiddels is deze rijke erfgoedcollectie ook in Europeana opgenomen. Hierna ziet u, voor een willekeurig record (“The Manakias family weavers, Avdella, early 20th century”), de opname in eerst de lokale Iguana en daarna in Europeana.
In Iguana:
In Europeana:
Termennetwerk en Gallica: nationale oplossingen voor erfgoed
Europeana is een Europese oplossing. Ook zijn er vaak landelijke centrale catalogi: in België UNICAT, in Nederland de NBC+ voor Openbare Bibliotheken, in Griekenland de Collective Catalogue, ook voor Openbare Bibliotheken. Voor Erfgoed is er in Nederland Termennetwerk en in Frankrijk Gallica. Over Termennetwerk leest u hier. Op Gallica gaan we hier dieper in.
De koppeling met Gallica is actief bij bijv. de bibliotheek van Quimper, in Bretagne. De erfgoedcollectie bevat ongeveer 25.000 manuscripten, kaarten, gravures, foto’s, tijdschriften, prenten, ansichtkaarten, brieven, posters en (oude) drukken over enerzijds de plaats en anderzijds de regio Quimper. De meeste tekstuele documenten zijn geschreven in het (oud-) Frans, sommige in het Latijn en het Bretoens.
Het eerste schermvoorbeeld hierna toont een pagina specifiek over het Bretoense patrimonium, het tweede enkele collectie-onderdelen,
De (gedigitaliseerde) erfgoedcollectie wordt in Iguana DAM beheerd en is lokaal toegankelijk in het Frans en het Bretoens). De metadata wordt uitgewisseld met de Gallica-applicatie van de Bibliothèque Nationale de France via het OAI-PMH-protocol (zie voor details over harvesting via de OAI-API-interface het eerder vermelde artikel en deze productpagina).
Een voorbeeld van het resultaat van het resultaat hiervan ziet u hierna. De drie schermafdrukken zijn van de beschrijving van een kaart; de data wordt geharvest door Gallica; de eerste twee schermafdrukken tonen de data in de Gallica-interface; de derde schermafdruk toont de beschrijving in Iguana (metadata en viewer); als er wordt geklikt op een link in Gallica wordt er gelinkt naar Iguana (de OPAC van Quimper).
In Gallica:
In Iguana:
.
De link met de viewer gebeurt op basis van IIIF.
Er kan worden gezocht op metadata via de online publiekscatalogus. Een “bovenliggend” record (dat de bibliografische metadata bevat) is gekoppeld aan een viewer waarmee “onderliggende” records (de afbeeldingen) kunnen worden geopend, ingezoomd, gedownbloaded, enz. of weergegeven in een tijdlijn.
